1926, voorjaar ’s-Gravenhage Julianakerk


Foto: C. van 't Wout

1926: Bouw van een nieuw orgel door Standaart.
Front ontworpen door de heer J. Hoogevorst. Het orgel had geen transmissies en geen zinken pijpen.
Winddrukken: pneumatiek 130 mm; hoofdmanuaal 110 mm; tweede klavier 85 mm; pedaal 100 mm.
Hoofdmanuaal: Prestant 16, Bourdon 16, Prestant 8, Salicionaal 8, Gemshoorn 8, Roerfluit 8, Octaaf 4, Roerfluit 4, Quint 2 2/3, Octaaf 2, Cornet 5 sterk, Mixtuur 3,4 ,5 sterk, Fagot 16, Trompet 8.
Manuaal II (in crescendokast): Quintadena 16, Vioolprestant 8 (De Harp: Prestant 8), Viola di Gamba 8, Voix céleste 8, Holpijp 8 (De Harp: Holfluit 8), Salicet 4 (De Harp: Salicionaal 4), Open Fluit 4, Gemshoorn 2, Basson Hobo 8, Vox Humana 8. Tremulant.
Pedaal: Contrabas 16, Subbas 16, Octaafbas 8 (De Harp: Openbas 8), Violoncel 8, Bourdon 8, Octaaf 4, Bazuin 16, Trombone 8 (De Harp: Trompet 8).
Koppelingen: man. I - II, ped. - man. I; ped. - man. II; super I - II; super ped.
Drukknoppen: pp p mf f t opl.
Automatische pedaalomschakelaar. Drie kombinaties.

Bij de inwijding van de Julianakerk te ’s-Gravenhage is tevens het orgel van die kerk in gebruik genomen. Door bemiddeling van den heer H. L. Golterman, viee-consul der N.O.V. te ’s-Gravenhage, ontvangen wij de volgende bijzonderheden:
Het orgel is een ontwerp van den bekenden Haagschen organist J. A. de Zwaan, onder wiens toezicht het ook vervaardigd werd.
De bouw van het orgel werd opgedragen aan de Fa. A. Standaart te Schiedam en is een der belangrijkste opdrachten welke in den laatsten tijd op dit gebied in ons land werd (lees: werden) uitgevoerd.
Het orgel is geheel rein pneumatisch; (............).
De omvang der klavieren is van C - g III 56 toetsen, pedaal C - f I 30 toetsen. Het totaal aantal sprekende pijpen is 1878. (........... )
De speeltafel is modern uitgevoerd en bevat de allernieuwste technische speelhulpmiddelen. De registers zijn als toetsen direct boven het tweede klavier aangebracht en laten zich uiterst gemakkelijk bedienen.
Daarboven ziet men de knopjes voor de „vrije combinatie” ; onder het eerste klavier bevinden zich de drukknoppen voor de vaste combinaties, voor het afstellen van tongwerken en vulstemmen, voor het instellen van het „automatisch pedaal” enz.
Een uitgebreid systeem van koppelingen stelt den organist in staat alle mogelijke registerkleuren te vormen.
Boven het pedaal bevindt zich de basculetrede voor de bediening der crescendokast, alsmede de trede voor het „generaal crescendo” . Bij het klavier is een schaal met wijzer aangebracht waarop de organist iederen stand van het generaal crescendo kan aflezen.
Het orgel is inwendig zeer ruim en toegankelijk gebouwd, de windvoorziening geschiedt elektrisch door een machine met een capaciteit van 35 per minuut.
Ingeval van stroomstoring is een hulp toestel aanwezig.
'Het Orgel’, april 1926


Het Vaderland 07-04-1926


Algemeen Handelsblad 08-04-1926


Den Haag Julianakerk Utrechts Nieuwsblad (13-04-1926), pag. 9

Uit Het Vaderland, 1 October 1925.
Na onderzoek door de betreffende commissie is aan de Kerkorgelfabriek A. Standaart te Schiedam opdracht verleend tot levering van een rein pneumatisch kerkorgel, met twee klavieren, vrij pedaal, 32 sprekende stemmen en 1878 pijpen voor de Juliana-kerk alhier.  (03)

Uit Schiedamsche Courant, 30-09-1925; p. 2/4
De Juliana Kerk, het trotsche bedehuis der Ned. Hervormde Gemeente te ’s-Gravenhage, hetwelk de voltooiing nadert, zal van een orgel worden voorzien, deze kathedraal waardig. Na uitgebreid onderzoek door de betreffende commissie, is aan de Kerkorgelfabriek A. Standaart, alhier, opdracht verleend tot het leveren van een rein pneumatisch kerkorgel, met twee klavieren, vrij pedaal en 32 sprekende stemmen en 1878 pijpen. De toonkunstenaar J. de Zwaan, organist der Groote Kerk te Den Haag, heeft de dispositie ontworpen en is met het toezicht belast.  (03)

Uit Nieuwe Rotterdamsche Courant, 7 April 1926.
De nieuwe Hervormde Kerk aan de Paardenbergstraat, hoek Kempstraat, en Schalkburgerstraat te ‘s-Gravenhage, de Julianakerk, is gereed en zal morgenavond in gebruik genomen worden. Vandaag was gelegenheid voor de pers om het nieuwe gebouw te bezichtigen. Het ligt op een puntig terrein, welks middellijn tevens de as van het gebouw is. Het. Kerkgebouw heeft drie hoofdtoegangen, met trappenhuizen naar de galerijen en twee zij-ingangen met W.C.’s en urinoirs, Tegen den achterwand is de kansel gebouwd, waarboven het monumentale orgel oprijst. Langs de drie andere zijden zijn breede galerijen gebouwd. Men onderscheidt den koepel als hoofdfragment, waartegen gegroepeerd zijn het lange schip met de beide dwarsschepen en daarvoor de ingangen der trappenhuizen. Het ruim bevat 1780 zitplaatsen, waarbij er slechts enkele zijn vanwaar men den predikant niet ziet. De kansel, het orgel, de banken en de koninginneloge, welke laatste recht tegenover den kansel achterin het ruim gebouwd is, zijn van eikenhou, met spaarzame toepassing van coromandelhout. In alle banken zijn verwarmingsbuizen gebracht. De muren zijn van roode en gele baksteen, de fundeeringen, vloeren en de koepel van gewapend beton. De verlichting geschiedt door glas-in-lood-ramen en des avonds door een groote en drie kleinere lichtkronen, benevens eenige plafonniers onder de galerijen.
Het orgel, dat ontworpen is door den Haagschen organist J.A. de Zwaan, onder wiens toezicht het door de firma Standaart te Schiedam is vervaardigd, is rein pneumatisch. De dispositie bevat twee maualen en vrij pedaal, het aantal sprekende stemmen bedraagt 32, waarvan 14 op het hoofdmanuaal, 10 op het tweede manuaal en 8 op het pedaal geplaatst zijn. De omvang der klavieren is van C—g'" 56 toetsen, pedaal C-f' 30 toetsen, het. totaal aantal sprekende pijpen is 1878 stuks. Het orgel is inwendig zeer ruim en toegankelijk gebouwd, de windvoorziening geschiedt electrisch; in geval van stroomstoring is een hulptoestel aanwezig. De heer de Zwaan bespeelde vanochtend het orgel, waarbij de goede acoustiek in het gebouw bleek en de kwaliteiten van het orgel tot hun recht kwamen.
Buiten het ruim liggen de predikantenkamer, de catechisatiekamer, kamer voor diakenen en collectanten en kosterswoning. Tot de verschillende vertrekken geeft een ruime vestibule toegang. Uit den versten hoek van het gebouw verheft zich de 60 M. hooge toren, waarin twee luidklokken hangen, resp. 1200 en 900 K.G. zwaar. De eene klok draagt, het opschrift “Hoort en uwe ziel zal leven", de andere “Bekeert u en gelooft het Evangelie". Het kerkruim heeft een vloeroppervlakte op den beganen grond van 800 M2. De koepel is 25 M. hoog. Vermelding verdient nog het fraaie zilveren doopvont op coromandel-voetstuk, dat geschonken werd door de Jongo Geuzen- Geuzinnengroep „Kerk, Nederland en Oranje”.
De kerk is gebouwd onder architectuur van den heer G. van Hoogevest te Amersfoort, door den aannemer den heer J. v.d. Wal te 's-Gravenhage. De heer Van Hoogevest ontwierp niet alleen het gebouw, doch ook de meubileering, de glas-in-loodramcn, verlichtingsornamenten en het doopvont. Het geld voor den bouw is door de leden der Hervormde gemeente bijeengebracht, vooral door den Een Uur Loon Bond, die door de kerkvoogdij gemachtigd werd den bouw ter hand te nemen. H.M. de Koningin heeft toegezegd morgenavond de dienst bij te zullen wonen, welke ter inwijding van de Julianakerk aan de Paardenbergstraat (Transvaalwijk) zal worden gehouden. (03)



Den Haag, Julianakerk (Standaart 1926, front G. van Hoogevest) Foto uit Het Standaart Kerk-Orgel, Schiedam [1926]


Bericht uit het tijdschrift "het Orgel" van april 1926


Vlissingse Courant 9 april 1926 pagina 1

1957: Organist Henk Herzog probeerde een ander instrument te vinden voor de Julianakerk. Aanvankelijk had men een oogje op het Witte-orgel van de Nicolaikerk te Utrecht, dat evenwel in Maasland terecht zou komen. (01)

1972: In 1972 bouwde de fa. Vierdag, Enschede een nieuw 3-klaviersorgel in de Julianakerk. Het Standaartorgel werd gesloopt.  (01)

1997: De Julianakerk wordt gesloten voor de eredienst. Het Vierdagorgel wordt geplaatst in de Herv. Bethlehemkerk aan de Laan van Meerdervoort. (01)

Bronvermelding:

  1. www: http://home.planet.nl/~kort0158/DHjuliana.htm
  2. www: Orgeldatabase Piet Bron
  3. www: http://reliwiki.nl/index.php?title=,s-Gravenhage,_Kempstraat_124_-_Julianakerk



Foto: (03)